Rozwój leasingu w Polsce

Data publikacji: 2012-08-09
Leasing stanowi przede wszystkim formę finansowania inwestycji, skupiającą w sobie zarówno cechy umowy dzierżawy, jak i kredytu. Z jednej strony, korzystającemu (leasingobiorcy) przysługuje prawo do używania towarów nie będących jego własnością, z drugiej natomiast korzystający dokonując płatności za używanie przedmiotu leasingu spłaca jednocześnie jego wartość.

Do końca lat 80-tych leasing niemalże nie funkcjonował w polskiej praktyce gospodarczej. Swój dynamiczny rozwój w latach 90-tych, leasing zawdzięcza przemianom systemowym i gospodarczym w Polsce oraz towarzyszącym im zmianom prawa gospodarczego. Warto jednak zauważyć, iż w przypadku leasingu praktyka gospodarcza zdecydowanie wyprzedzała zmiany w prawie. Pomimo, iż uregulowania w zakresie umowy leasingu wprowadzone zostały do Kodeksu cywilnego dopiero w 2000 roku, już przed tą datą umowy leasingu funkcjonowały w obrocie gospodarczym. W początkowym okresie głównymi przedmiotami umów leasingu były środki transportu oraz maszyny i urządzenia wykorzystywane w działalności gospodarczej. Z czasem, zakres środków trwałych finansowanych za pomocą leasingu uległ poszerzeniu obejmując także sprzęt i licencje komputerowe, nieruchomości oraz wszelkie inne środki trwałe.

Pierwszym obszarem, w ramach którego pojawiły się uregulowania dotyczące leasingu było prawo podatkowe. Do przepisów o podatku dochodowym wprowadzono bowiem szereg kryteriów, według których kwalifikowano przedmiot umowy leasingu jako środek trwały korzystającego bądź finansującego. Przede wszystkim jednak przepisy te umożliwiły dokonywanie odpisów amortyzacyjnych dla celów podatkowych przez podmioty nie będące właścicielami środków trwałych, co było rozwiązaniem dotychczas niespotykanym. Rozwój, jako pierwszych, przepisów prawa podatkowego w zakresie leasingu nie zaskakuje – to przede wszystkim aspekty podatkowe leasingu decydują bowiem o jego popularności. Szczególnie atrakcyjną formą leasingu z perspektywy korzystającego jest leasing operacyjny, który na gruncie przepisów o podatku dochodowym pozwala na zdecydowanie szybsze, niż w przypadku leasingu finansowego lub innych źródeł finansowania (kredyt, środki własne) odtworzenie poprzez zaliczenie wartości środków trwałych do kosztów podatkowych. O ile bowiem w przypadku leasingu finansowego kosztem uzyskania przychodów korzystającego są odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej przedmiotu leasingu, o tyle w przypadku leasingu operacyjnego kosztem tym są poszczególne raty leasingowe. Również ze względu na uregulowania dotyczące podatku VAT leasing finansowy nie był i nie jest obecnie tak popularny, jak leasing operacyjny. Wynika to z uznania, iż wydanie towarów w ramach umowy leasingu finansowego, jeśli umowa ta spełnia określone kryteria, stanowi dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT z góry, w chwili wydania tego towaru.

Pomimo iż zapłata rat leasingowych rozłożona jest w czasie, po stronie korzystającego zawarcie umowy leasingu finansowego wiąże się z koniecznością zapłaty na rzecz finansującego podatku VAT od całkowitej wartości początkowej (część kapitałowa) przedmiotu leasingu oraz sumy wszystkich odsetek (część odsetkowa).

W chwili obecnej finansującym pewnych trudności nastręcza brak dostosowania przepisów ustaw o podatkach dochodowych w zakresie leasingu do praktyki funkcjonowania umów leasingu. Przepisy te wprowadzono w 2001 r. i przez kolejne 10 lat nie podlegały one żadnym zmianom, pomimo iż uregulowania wymagała chociażby kwestia ustalania wartości początkowej przedmiotu leasingu oddawanego ponownie do używania na podstawie nowej umowy leasingu – literalnie traktowane przepisy nakazują w takim przypadku stosować historyczną wartość początkową przedmiotu umowy, co nie jest w praktyce możliwe do zastosowania (gdyż żaden finansujący nie może liczyć na to, iż uzyska spłatę pierwotnej wartości początkowej w odniesieniu do rzeczy, która była uprzednio użytkowana – wyjątkiem mogą tu być nieruchomości, które mogą zyskiwać na wartości z upływem czasu).

Pomimo istotnej ewolucji podejścia organów podatkowych do zagadnień związanych z leasingiem, można śmiało stwierdzić, iż jeśli cokolwiek hamuje jego dalszy dynamiczny rozwój, to są to właśnie nieprecyzyjne przepisy podatkowe i rozbieżne ich interpretacje przez poszczególne organy podatkowe. Postrzeganie leasingu przez niektórych przedsiębiorców jako skomplikowanego narzędzia finansowania wynika również z całkowitego braku spójności między poszczególnymi regulacjami dotyczącymi zagadnień związanych z leasingiem. Należy sobie bowiem uświadomić, iż każdy z aktów, tj. Kodeks cywilny, ustawy o podatku dochodowym, ustawa o VAT oraz ustawa o rachunkowości, definiują bądź traktują leasing w odmienny sposób.

Na pewne ujednolicenie interpretacji w zakresie leasingu na gruncie podatkowym niewątpliwie wpłynęło wprowadzenie od 1.07.2007 r. zasady, zgodnie z którą indywidualnej wykładni przepisów dokonuje na wniosek podatnika Minister Finansów. Ponadto, sami finansujący dążą do oferowania rozwiązań bezpiecznych pod względem prawnym i podatkowym. Z tego względu pojawiające się wątpliwości podatkowe czy potencjalne ryzyka po stronie korzystających stają się podstawą do modyfikacji umów i produktów leasingowych. Ewoluują również potrzeby klientów, którzy początkowo zainteresowani byli prostymi formami używania środków trwałych, zaś obecnie mogą oczekiwać od firmy leasingowej szeregu dodatkowych usług związanych z użytkowaniem przedmiotu leasingu (np. w formie zapewnienia serwisu i kart paliwowych w przypadku leasingu samochodów).

Brak uregulowań prawnych w latach 90-tych ubiegłego wieku nie zahamował rozwoju leasingu, dzięki czemu w okresie od 1992 do 1996 r. wartość transakcji leasingowych w Polsce wzrosła blisko dziewięcio-krotnie osiągając w 1996 r. 750 mln USD. Również w ostatnich latach odnotowano znaczący wzrost wolumenu transakcji – w rekordowym dla branży pod względem dynamiki 2007 r. wartość transakcji wyniosła 32,7 mld, wzrastając w porównaniu do poprzedniego roku o 49,6%. W 2008 roku, pomimo poważnych problemów branży transportowej i w konsekwencji ujemnej dynamiki leasingu pojazdów ciężarowych dla niej oraz mocno odczuwalnego w III kwartale roku spowolnienia gospodarczego związanego z narastającym kryzysem finansowym na świecie, wartość transakcji wyniosła ponad 33 mld złotych.

Firmy z branży leasingowej upatrują możliwości dalszego wzrostu w leasingu konsumenckim, który obecnie jest mało popularny ze względu na niejasne przepisy prawno-podatkowe. Średni udział konsumentów w europejskim rynku leasingu wyniósł w 2007 r. 15 proc., natomiast w Polsce jedynie ok. 1 promila. Aby jednak umożliwić nieskrępowany rozwój leasingu konsumenckiego konieczne jest dostosowanie przepisów podatkowych. Skutki kryzysu finansowego mogą być również w jakimś stopniu niwelowane przez inwestycje wspomagane środkami pochodzącymi z funduszy unijnych. Wykorzystanie środków pochodzących z funduszy będzie często uzależnione od uzyskania zewnętrznego źródła finansowania - instrumentem pomocnym w tym zakresie może być leasing, jako że wydatki z tego tytułu mogą być refundowane z funduszy unijnych.

Jako że leasing jest narzędziem finansującym procesy inwestycyjne, tempo rozwoju gospodarczego oraz wzrost nakładów inwestycyjnych będą miały bezpośrednie przełożenie na jego dalszy rozwój. Dodatkowym utrudnieniem jest fakt, iż firmy leasingowe finansują się praktycznie w tych samych źródłach co banki. W efekcie, trudna sytuacja na rynkach finansowych i trudności w pozyskaniu finansowania dotychczas nie pozostawała bez wpływu również na rozwój rynku leasingu. Wreszcie, jako że leasing stanowi narzędzie wykorzystywane przez podatników w istotnej mierze również ze względu na korzyści podatkowe, zaś przedmiotem finansowania są w głównej części środki transportu, na rozwój leasingu istotny wpływ ma polityka podatkowa, w tym np. zmienne zasady odliczania VAT od samochodów.

Pewnym optymizmem napawa jednak fakt, iż z porównania danych o wartości nakładów brutto na środki trwałe sfinansowane leasingiem w innych krajach Unii Europejskiej wynika, iż w Polsce leasing jest wciąż wykorzystywany w mniejszym zakresie. Przykładowo, w Polsce w 2008 r. z wykorzystaniem leasingu sfinansowano 13,8% nakładów brutto na środki trwałe, tymczasem w UE wskaźnik ten wyniósł średnio 15,5%. W kolejnym roku dystans ten pogłębił się (odpowiednio 9,6% i 12,2%). Jedną z przyczyn ograniczających możliwość zwiększenie wykorzystania leasingu w tym zakresie są niesprzyjające regulacje prawne dla rozwoju leasingu konsumenckiego i leasingu komunalnego, które to produkty w innych europejskich krajach cieszą się duża popularnością. W ostatnich latach ZPL podejmował intensywne działania mające na celu zmianę tego stanu rzeczy, dzięki czemu nowe regulacje umożliwiające rozwój leasingu konsumenckiego powinny pojawić się w II połowie 2011 roku, a w odniesieniu do leasingu komunalnego prowadzone są rozmowy z Ministerstwem Infrastruktury na temat zmian prawnych, które umożliwiłyby korzystanie z leasingu zwrotnego nieruchomości także przez podmioty publiczne.

Kalkulator leasingu

Kalkulator leasingu umożliwia obliczenie poglądowej raty leasingu.

W kolejnych krokach otrzymasz oferty leasingu przygotowane specjalnie dla Ciebie i uwzględniające wyniki finansowe Twojej firmy.

Przedmiot leasingu:
Rok produkcji:
Wartość netto:
PLN
Opłata wstępna:
Liczba rat:

Rata miesięczna:0,00PLN netto

wartość wykupu: 0%

Najczęściej wyszukiwane

Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z serwisu wezleasing.pl

Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku, zmień ustawienia przeglądarki.

Ok